BỆNH ĐẠO ÔN TRÊN CÂY LÚA – CÁCH PHÒNG TRỪ TRIỆT ĐỂ

Bệnh đạo ôn (hay còn gọi là bệnh cháy lá) là một trong những mối đe dọa nguy hiểm nhất đối với năng suất và chất lượng lúa của bà con nông dân. Bệnh xuất hiện ở nhiều giai đoạn phát triển của cây lúa và có tốc độ lây lan cực kỳ nhanh chóng.

Nếu không phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh đạo ôn có thể gây thất thu nặng nề, thậm chí cháy rụi cả đồng ruộng. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về nguyên nhân, biểu hiện và các biện pháp phòng trừ bệnh đạo ôn hiệu quả nhất trong bài viết dưới đây!

1. Nguyên Nhân Gây Bệnh Đạo Ôn Lúa

Bệnh do nấm Pyricularia oryzae gây ra. Nấm bệnh tồn tại trong tàn dư cây trồng, cỏ dại và lây lan chủ yếu qua gió, nước tưới.

Các điều kiện thuận lợi để nấm bệnh phát triển bùng phát:

  • Thời tiết: Nhiệt độ mát mẻ (20 – 280C), độ ẩm không khí cao (trên 90%), có sương mù kéo dài hoặc mưa phùn.
  • Kỹ thuật canh tác: Bón dư thừa phân đạm (N), gieo sạ quá dày, quản lý nước ruộng không hợp lý.
  • Giống lúa: Sử dụng các giống lúa nhiễm bệnh hoặc gieo xạ liên tục một giống quá nhiều vụ.

2. Nhận Biết Bệnh Đạo Ôn Qua Các Giai Đoạn

Nấm đạo ôn có thể tấn công trên hầu hết các bộ phận trên mặt đất của cây lúa, phổ biến nhất là:

a. Đạo Ôn Lá (Giai đoạn lúa đẻ nhánh)

  • Vết bệnh ban đầu: Là các chấm nhỏ màu xanh đậm hoặc xám nhạt như mũi kim.
  • Vết bệnh điển hình: Nhanh chóng phát triển thành hình thoi (mắt én), mép màu nâu đỏ, tâm màu xám trắng.
  • Khi bệnh nặng, các vết bệnh liên kết lại thành từng mảng lớn làm lá bị cháy khô, ruộng lúa nhìn như bị ngộ độc lửa.

Bệnh đạo ôn trên lá lúa nếu không phòng trừ sớm sẽ gây thiệt hại nặng nề

b. Đạo Ôn Cổ Bông / Cổ Lá (Giai đoạn lúa trổ – chín)

  • Tại cổ lá: Vết bệnh màu nâu đen xuất hiện ở giáp ranh giữa bẹ lá và bản lá.
  • Tại cổ bông: Vết bệnh bao quanh cổ bông làm cổ bông chuyển màu xám đen, khô héo. Nếu bị tấn công sớm, bông lúa bị lép hạt hoàn toàn (gãy gục, bông bạc); nếu bị muộn, hạt lúa bị lửng, gãy gục làm giảm nghiêm trọng năng suất.

Nếu lúa bị đạo ôn cổ bông, bông lúa sẽ bị lép hạt hoàn toàn

3. Biện Pháp Phòng Trừ Bệnh Đạo Ôn Hiệu Quả Nhất

Để quản lý bệnh đạo ôn triệt để, bà con cần kết hợp đồng bộ các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM):

Biện pháp canh tác & kỹ thuật

  1. Chọn giống: Ưu tiên chọn các giống lúa kháng hoặc chịu bệnh đạo ôn tốt.
  2. Mật độ sạ: Gieo sạ với mật độ vừa phải (80 – 100 kg/ha), tránh gieo sạ quá dày.
  3. Bón phân cân đối: Bón phân Đạm – Lân – Kali cân đối, tuyệt đối không bón thừa đạm. Tăng cường bổ sung Kẽm (Zn), Canxi (Ca) và Silicon để giúp vách tế bào dày, lá cứng, hạn chế nấm xâm nhập.
  4. Quản lý nước: Giữ nước ruộng ổn định, không để ruộng bị khô hạn khi bệnh mới phát sinh.

Biện pháp hóa học (Sử dụng thuốc đặc trị)

Khi phát hiện vết bệnh xuất hiện từ 5 – 10% trên ruộng, bà con cần phun thuốc can thiệp ngay lập tức:

  • Hoạt chất đặc trị: Tăng cường sử dụng các hoạt chất có tính nội hấp, lưu dẫn mạnh như Fenoxanil, Tricyclazole, Hexaconazole, Azoxystrobin…
  • Thời điểm phun quan trọng:
    • Đạo ôn lá: Phun ngay khi thấy vết bệnh mắt én mới xuất hiện.
    • Đạo ôn cổ bông: Phun phòng 2 lần quan trọng: Lần 1 khi lúa bắt đầu trổ loẹt xoẹt (3 – 5%); Lần 2 khi lúa đã trổ đều.

💡 Lưu ý kỹ thuật: Khi ruộng đang bị đạo ôn nặng, tuyệt đối ngưng bón phân đạm, ngưng phun phân bón lá có chứa đạm và giữ mực nước nông trong ruộng cho đến khi vết bệnh khô hẳn. Quý bà con nông dân cũng có thể tham khảo sản phẩm Bộ Đôi Hà Lan

4. Lời Kết

Bệnh đạo ôn hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu bà con thăm ruộng thường xuyên, phát hiện sớm và xử lý đúng lúc. Việc áp dụng đúng kỹ thuật canh tác kết hợp với các dòng sản phẩm đặc trị uy tín sẽ giúp bảo vệ bộ lá đòng xanh khỏe, giữ trọn vẹn năng suất hạt lúa mùa thu hoạch.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *